Volksdansen

Volksdansgroepen 2026

Op het Raadhuisplein wordt volksdansen uitgevoerd met grote allure. Dit jaar treden vier dansgroepen op, verspreid over de vier marktdagen (23 en 30 juli, 6 en 13 augustus 2026): “Stedeker Daansers” uit Diepenheim, “De Iesselschotsers” uit Steenderen, “de Schaop’ndansers” uit Exloo en “De Puttense Boerendansers”. De exacte verdeling per marktdag volgt zodra deze bekend is.

Zij dansen speciaal voor u om 11.30, 12.30, 14.00 en 15.45 uur op het Raadhuisplein.

“Stedeker Daansers” uit Diepenheim

Historie van de Oud Veluwse Markt
De Oud Veluwse Markt is een levendig eerbetoon aan de rijke folklore en tradities van de Veluwe. Een van de bijzondere elementen van deze markt is de betrokkenheid van de folkloristische dansgroep de “Stedeker Daansers” uit Diepenheim, ook wel de “Boer’n Daansers” genoemd. De naam “Stedeker” verwijst naar de bijnaam van Diepenheim, een van de kleinste steden in het oosten van Nederland met stadsrechten sinds de 13e eeuw.

Oorsprong van de Stedeker Daansers
De dansgroep werd opgericht op 5 mei 1965 ter gelegenheid van de 20-jarige viering van de bevrijding van Nederland. Het initiatief kwam vanuit de Plattelands Jongeren Organisatie. Een enthousiaste groep jongeren en enkele ouderen oefenden hun eerste dansen op de boerderij Erve Bosman, onder leiding van Erna Luttikhedde-Wes en Riky Bannink-Blekkenhorst. Dit groeide uit tot een volwaardige folklorevereniging, met als doel om de oude tradities levend te houden en door te geven aan volgende generaties.

Authentieke klederdracht
De oorspronkelijke kostuums van de Stedeker Daansers dateren uit de periode rond 1900 en werden geschonken door ouders, grootouders en bekenden van de leden. In 1984 werd besloten om de kostuums te vervangen, omdat de kleding door veelvuldig gebruik begon te slijten. Dankzij een succesvolle inzamelingsactie kon de groep nieuwe, historisch verantwoorde kostuums aanschaffen. Vandaag de dag beschikken de dansers over diverse kledingstukken, waaronder een zondagskostuum en een zomerkostuum, waarin ze optreden van mei tot en met september.

“De Iesselschotsers” uit Steenderen

Historie
De folkloristische dansgroep “De Iesselschotsers” is opgericht op 1 december 1981. De naam is ontleend aan de rivier de IJssel (Iessel) waaraan de voormalige gemeente Steenderen ligt en die langs het dorp stroomt.

De groep is ontstaan toen, na een bezoek van een dans- en muziekgroep uit het Oostenrijkse Kirchberg aan Steenderen, een uitnodiging kwam voor de plaatselijke boerenkapel om een tegenbezoek te brengen aan Kirchberg. Tevens kwam de vraag om ook een dansgroep mee te brengen — die was er echter op dat moment nog niet in Steenderen. Op initiatief van Herman en Derkje Bouman, die jaren gedanst hadden bij de dansgroep ’t Overschotje in Lochem, werd besloten om, samen met de gastgezinnen waar de Oostenrijkse groep had gelogeerd en andere belangstellenden, een Steenderense dansgroep op te richten.

Omdat het bezoek aan Kirchberg al met Hemelvaart 1982 plaats zou vinden, was er maar ruim vijf maanden de tijd om alles te realiseren. Vanwege hun danservaring bij ’t Overschotje in Lochem namen Herman en Derkje de dansleiding op zich en leerden ze de groep in vijf maanden tijd twintig dansen. De groep werd begeleid door twee accordeonisten, die zich deze muziek ook eerst eigen moesten maken.

De dansgroep heeft als doel het uitdragen en in ere houden van de folklore uit Oost-Nederland, door middel van dans, muziek (accordeon) en zang van rond 1900.

Kostuum
De groep gaat gekleed in verschillende kostuums van omstreeks 1900, zoals deze in de streek rond de IJssel werd gedragen. Er moest destijds worden uitgezocht welke kleding rond 1900 in Steenderen werd gedragen; hiervoor is advies gevraagd bij dhr. D. Woertman uit Empe. Omdat er bijna niets van deze kleding meer te vinden was, moest alles worden nagemaakt van oude voorbeelden. Alleen oude herenpakken konden nog op de kop worden getikt; de boezeroens en petten moesten gemaakt worden. Oude dameskleding was nergens meer te krijgen en moest volledig gemaakt worden.

In de loop van de jaren werd er steeds meer kleding vernieuwd, omdat de oude herenpakken begonnen te slijten. Bij deze vernieuwde herenpakken kwamen ook de originele klepbroeken. Ook de dameskleding werd vernieuwd: van de gehaakte werkmuts naar de daagse plooimuts, met wollen rokken afgezet met stoot- en bezemband.

Sinds haar oprichting in 1981 heeft “De Iesselschotsers” tal van optredens verzorgd in binnen- en buitenland, onder meer in Oostenrijk, Polen, Tsjechië, Engeland, Zwitserland en Duitsland.

“de Schaop’ndansers” uit Exloo

Dansen met een hart voor de Drentse cultuur
Met het plezier voor het dansen en musiceren voorop, toont de volksdansgroep “de Schaop’ndansers” de Drentse cultuur. Zij dansen de traditionele en nieuwe Nederlandse dansen, waaronder walsen, polka’s en mazurka’s, in verschillende choreografieën en worden hierbij begeleid door live muziek, onder andere accordeon, trekzak, wasbord en stampstok. Tijdens de optredens kan ook kledinguitleg gegeven worden, want de groep danst in twee verschillende kostuums: het “zondags” en het “daags”, op klompen.

De Drentse cultuur
“de Schaop’ndansers” dragen de Drentse volksdans- en muziekcultuur uit. De groep bestaat uit een aantal muzikanten, dansers en danseressen, gekleed in de authentieke Drentse kleding uit het begin van de 20e eeuw. De zondagse kleding bestaat voor de mannen uit een stemmig zwart kostuum met pet. De vrouwenkleding is uitgevoerd in de heidekleuren; zij dragen daarbij het originele zilveren of gouden oorijzer. In de werkkleding wordt door de groep op klompen gedanst.

Exloo
Jaarlijks op zaterdag voor Pinksteren worden de schapen geschoren tijdens het schaapscheerdersfeest. Dit feest was in 1973 aanleiding om volksdansgroep “de Schaop’ndansers” op te richten. De authentieke kleding die de groep draagt was destijds in bruikleen van Dorpsbelangen en was geschonken door de inwoners van Exloo; de groep was toen nog onderdeel van Dorpsbelangen.

In de beginjaren verzorgde de groep optredens in Exloo en omstreken, zoals het Schaapscheerdersfeest, Oude Ambachten/Op de Kloeten in Exloo en de Drenthe-dagen in Odiliapeel en Weert. In 1997 is de groep naar Berlijn geweest voor de viering van de Duitse eenwording. Vanaf die tijd werden meerdere Nederlandse en buitenlandse festivals bezocht, onder andere SIVO en de Europeade — Europa’s grootste folklorefestival, dat tot nu toe acht keer werd bezocht. Daaruit ontstonden vele vriendschappen met andere dansgroepen, wat leidde tot uitwisselingen in Nederland, Duitsland, België en Frankrijk. Maar “de Schaop’ndansers” vergeten ook niet om de Drentse cultuur uit te dragen in verzorgingstehuizen en op markten en braderieën.

“De Puttense Boerendansers”

De Puttense Boerendansers is een folkloredansgroep uit het dorp Putten, gelegen op de Noord-West Veluwe. De dansers zijn gekleed in de dagelijkse boerendracht — het zogenaamde opknappersgoed — van rond 1900.

De dames van de groep dragen het opknappersgoed, dat in de zomer werd gedragen. Dit hadden de vrouwen aan als het werk klaar was en ze zich op een doordeweekse dag op straat vertoonden, bijvoorbeeld om naar de markt of bij de buren op bezoek te gaan. Hun hoofd is bedekt met de Puttense drie-strookjesmuts, welke soms wordt afgewisseld met de Veluwse waaiermuts. Een werkjak met porseleinen knopen, een blauw geruite schort, een zwarte bovenrok met de nodige onderrokken en de witte onderbroek met kant maken het kostuum compleet.

De mannen dragen ook het opknappersgoed. Op hun hoofd dragen ze de ‘Puttense slingerpet’; verder gaan ze gekleed in een vest, een gestreepte boezeroen, een zwarte klepbroek en een rode halsdoek.

Gestoken in blank geschuurde klompen voeren zij boerendansen uit. De dansen zijn nauw verbonden met de cultuur en de gebruiken van de streek: zo zag men de dansen op bruiloften, kermissen, jaarmarkten en andere festiviteiten. De oudhollandse dansen zijn meestal polka’s of walsen; deze werden in heel Nederland gedanst, met hier en daar een streekgebonden tintje. Al zingend en dansend wordt de folkloregroep begeleid door minimaal twee trekharmonica’s.

Ontstaansgeschiedenis van de Puttense Boerendansers
Een toevallige vakantie, toevallig op Terschelling, en toevallig een optreden van een volksdansgroep: het hangt van toevalligheden aan elkaar, maar Jan en Alie van Beek, Riek en Henk Evers en Steven en Albertje van Hell zagen dit optreden en kregen het idee om voor de opening van de museumboerderij ‘De Mariahoeve’ ook een dansgroep te laten optreden. Dat gebeurde, en deze groep werd later een officiële dansvereniging. Goed beschouwd hebben we het dus aan die vakantie, aan die groep op Terschelling, te danken dat er nu met succes een eigen Puttense Boerendansgroep bestaat. Een idee is echter nog lang geen werkelijkheid: een paar enthousiaste mensen bij elkaar krijgen is één, maar een groep vormen die ook nog aardig kan dansen is twee.